Uit de hand gelopen hobby
De geur van chocolade dringt je neus binnen zodra je het kleine atelier van Mabon binnenstapt. Links en rechts staan mooie chocolade creaties en of je nu wilt of niet, het water loopt je in de mond. Achter de toonbank staat Marjan de Wit. Ze draagt een haarnetje en veegt over haar zwarte blouse. “Ik zit nog onder het goudpoeder”, lacht ze verontschuldigend. “Ik ben net bezig met een opdracht voor kerstchocolade.”
Ze gaat voor naar de ruimte achter het atelier. Daar staat een machine waar een metalen arm in de vloeibare melkchocolade roert. “Hier ga ik zo deze kerstballen van maken”, vertelt Marjan terwijl ze een mal laat zien van een tweedimensionale kerstbal met een ijskristal erop. “Met een kwastje heb ik op het ijskristal goudpoeder gesmeerd en daar gaat zo de chocola overheen. Dat poeder verspreidt zich dan en geeft een mooi effect.”
Verrassing wat erin zit
Vijf jaar geleden, in de coronatijd, begon Marjan met chocolade maken als hobby. “Want,” zo zegt ze, “chocola vind ik mijn hele leven lang al lekker.” Ze bekeek YouTube filmpjes en ging aan de slag. “Het ging best vaak fout, maar de smaak was goed.” Ze volgde een masterclass bij chocolatier Arthur Tuytel, kreeg de smaak te pakken en deed een jaar later een 1-op-1 training bij hem. Er volgde nog wat opleidingen, zoals patisserie en dessertaartjes, maar uiteindelijk houdt Marjan het op bonbons en chocola. “Ik houd van kleine dingetjes want daar kun je meer mee. En bonbons vind ik specialer. Het is altijd weer een verrassing wat erin zit.”
Geen excuus
Dat het zo goed loopt, was voor Marjan zelf ook een verrassing. “Het begon doordat Bij Ons In De Keuken de chocolade lekker en mooi vond, en wilde doorverkopen. Maar ik had nooit verwacht dat mensen zouden aanbellen of ze hier chocolade konden kopen!” Dat gebeurde wel en inmiddels heeft ze een atelier aan huis en is het een fulltime baan. “Het is een heel erg uit de hand gelopen hobby”, lacht ze. Maar ondanks dat het nu werk is, geniet ze nog steeds van het maken van chocola. En van het eten ervan natuurlijk. “Elke dag eet ik wel iets van chocola, hoewel het excuus van proeven voor mij toch echt niet meer opgaat.”
Knopen
Een van Marjans bekende creaties zijn de chocoladeknopen. “Ik zat geregeld achter de naaimachine om iets voor de kleinkinderen te maken en bedacht toen dat er vast een mal moest zijn voor knopen.” Er verschijnt een glimlach op haar gezicht. “Wil je de kasten met mallen zien?” Marjan trekt een deur open en van onder tot boven is de kast gevuld met mallen. “Je kunt het zo gek niet bedenken of er is wel een mal voor. En dan verzinnen zo ook nog elke keer wat nieuws.”
Bij de machine drukt ze op een knopje en vervolgens zet ze de airconditioning aan. “De chocolade moet nu afkoelen tot ongeveer 29,6 graden. Dat doet deze machine, maar het wordt hier snel warm en daarom zet ik de airco aan”, legt Marjan uit. “Het allerbelangrijkst bij het maken van chocolade is namelijk de temperatuur. Als het bijvoorbeeld te warm wordt, slaat de chocola grijs uit. Dat ken je vast nog wel van de hagelslag in de zomer. Maar het mag ook weer niet te snel afkoelen.”
Eigen draai
Ze pakt de eerste mal met kerstbal, duwt haar voet op een pedaal waardoor er geen chocola uit de kraan van de machine komt. Als ze de mal eronder houdt, laat ze haar voet iets opkomen. De kraan begint weer te stromen en de mal vult zich met chocolade. Dan zet ze de machine op trillen en legt de mal erop. “Hierdoor trillen de luchtbelletjes uit de chocola.” Ze legt de gevulde mal opzij en pakt een volgende. “De meest originele ideeën ontstaan ’s nachts. Ik kijk veel Insta-filmpjes, maar ik maak nooit iets na. Ik geef er altijd mijn eigen draai aan. Dat vind ik juist leuk, om het anders te doen dan anderen.” Ook qua smaken bedenkt ze van alles, hoewel het niet altijd een succes is. “Ik had matcha bonbons gemaakt en ze zagen er prachtig uit, maar ik nam een hap en het was echt smerig”, lacht ze. “Die heb ik dus ook niet verkocht. Ik maak en verkoop alleen wat ik zelf lekker vind. Wat wel heel lekker was, was een bonbon met sinaasappel en krokante spek. Zout met zoet werkt goed, maar het liep niet. Alleen als mensen het geproefd hadden, werd het ook gekocht. Dus daar ben ik mee gestopt.”
Seizoenen
Inmiddels zijn alle mallen gevuld en gaat Marjan letters maken. Als eerste maakt ze de chocola dikker met koffiemelk. “Chocolade en water gaat niet zo goed. Roomboter om het dikker te maken werkt fijn, maar vind ik zelf minder lekker. Koffiemelk proef je niet en werkt ook goed.” Dan vult ze een spuitzak en met kleine kneepjes maakt ze ambachtelijke chocoladeletters in goudkleurige doosjes. “Het leuke is wel dat je meegaat met de seizoenen. Net als ik geen paasei meer kan zien, wordt het moederdag.”
Marjan maakt ook gebruik van nieuwe methodes om mooie bonbons te maken zoals airbrush en stempelen. “Het kan heel mooi zijn, maar het vereist wel handigheid. Het lukt de ene keer beter dan de andere keer.” Maar zelfs al lukt het niet, dan nog gooit ze in principe niets weg. “Eten weggooien is zonde en al helemaal als het chocola is. Ik noem overblijfsels, netnietgeluktsels en uitprobeersels: miXlukkelingen en verkoop ze. Mensen komen er zelfs speciaal voor!”
Klein cadeautje
“Het geeft mij de meeste voldoening om te merken hoe mensen genieten van mijn creaties”, vertelt Marjan enthousiast terwijl ze de chocoladeletters versierd. “Ik had vorig jaar tijdens een fair aan een man chocolade verkocht en hij vond dat zo lekker dat hij er meer van wilde kopen, maar hij wist mijn naam niet meer en kreeg het niet op internet gevonden. Dit jaar was hij speciaal voor die chocola naar de fair gekomen. Dat is wel echt leuk.” Maar hoe moet je een bonbon eigenlijk eten? Ze schiet in de lach. “Stiekem vind ik het zonde als mensen een bonbon in een keer in de mond stoppen. Je mag er wel van genieten, denk ik dan. Ik zou zeggen: neem eerst een klein hapje en dan de rest, want een bonbon is toch wel een klein cadeautje.” Tot slot, mocht je je afvragen waar de naam Mabon vandaan komt: Marjans bonbons.
Dit verhaal is gepubliceerd in Houtens Nieuws als onderdeel van de serie: Een dag als…